Verantwoord een kampvuur maken

02 Augustus, 2017
verantwoord een kampvuur maken

Verantwoord een kampvuur maken:

Wat is er gezelliger dan het voeren van gesprekken of luisteren naar muziek, terwijl door de gloed van een kampvuur wordt betoverd? Een kampvuur maken kan op verschillende manieren. Hoe je verantwoord een goed kampvuur kunt maken, hangt af van je ervaring en van de omstandigheden. Zo hebben ervaren survivors geen  aansteker, lucifers of elektrische vonk nodig om toch vuur te kunnen maken. Zij maken gebruik van traditionele technieken die duizenden jaren oud zijn, zoals bijvoorbeeld de hitte die ontstaat door bepaalde houtsoorten langs elkaar te wrijven.

De ervaren survivor maakt gebruik van alle hulpmiddelen die de omgeving te bieden heeft en is nauwelijks afhankelijk van spullen die vooraf zijn ingepakt en meegenomen. De gemiddelde kampeerder zal zich wel van te voren voorbereiden op de vakantie en benodigde spullen inpakken. Zoals je hierna zult lezen, hoef je weinig in te pakken om straks op vakantie een goed kampvuur te kunnen maken. Het belangrijkste is dat je vooraf voldoende kennis hebt.

Wat is vuur?

Er zijn verschillende soorten vuur. Bij een kampvuur wordt gebruik gemaakt van een chemische reactie, waarbij materie verbrandt (oxideert). Hierdoor ontstaat rook (o.a. koolstofmonoxide en koolstofdioxide, maar komt er ook warmte en licht vrij. Een goed kampvuur geeft veel warmte, voldoende licht en niet te veel rookoverlast.

Voor een vuur zijn drie dingen nodig, die samen ook wel de branddriehoek worden genoemd:

  1. Hiervoor gebruik je het liefst organisch materiaal uit de omgeving, zoals droog hout, takken en gedroogde mossen of hooi.
  2. Dit is normaal gesproken voldoende in de buitenlucht aanwezig (blazen geeft meer zuurstof).
  3. Hiervan maak je gebruik als je een ontstekingsbron gebruikt (aansteker, lucifers, etc.).
Als je een vuur wilt laten doven, dan probeer je een of meer van de drie bestanddelen uit de branddriehoek uit te schakelen. Je kunt bijvoorbeeld wachten totdat de brandstof is opgebrand. Ook kun je het vuur bedekken met aarde of een branddeken , waardoor er geen zuurstof meer bij kan komen. Of je blust het vuur met water, waardoor de ontbrandingstemperatuur wordt weggenomen.

Een goede voorbereiding is belangrijk:

Elk jaar gebeuren er tijdens kampeervakanties ongelukken met kampvuren.  Veiligheid is dan ook het eerste waar je rekening mee moet houden.

  1. Zoek uit of je wel toestemming hebt voor het maken van een vuur. Op sommige campings is dit verboden, of zijn er aangewezen plekken waar dit wel mag. Veel natuurbeheerders (bos, strand, duinen en grasgebieden) hebben ook regels voor het maken van open vuur. In veel landen is open vuur tijdens droge seizoenen zelfs strafbaar.
  2. Zoek een veilige plaats voor het vuur uit, die minimaal een paar meter rondom brandvrij is (geen tenten, struikgewas, etc.). Moderne polyester tenten zijn vaak in 20 seconden afgebrand, dus geen vuur vlakbij de tent! Gasflessen in de tent ontploffen als ze echt heet worden en dat kost mensenlevens.
  3. Let vooraf op waar de wind vandaan komt en hoe hard het waait. Zorg er altijd voor dat de wind vanuit het kampvuur gezien van de tent weg blaast en niet naar de tent toe! Een paar gloeiende houtdeeltjes zijn genoeg voor een fikse tentbrand.
  4. Zorg dat je altijd blusmaterialen in de buurt hebt, zoals twee emmers water en een grote bak zand.
  5. Zorg dat de brandstof een paar meter weg van het vuur ligt. Gebruik geen benzine, brandspiritus of andere licht ontvlambare vloeistoffen. De echte kampeerder krijgt een kampvuur met 1 lucifer aangestoken.

Het opbouwen van het kampvuur:

De meest eenvoudige manier voor het maken van een kampvuur, is het opbouwen van een piramide (ca. 0,5m – 0,75m breed en hoog). Deze piramide bestaat uit een bedje van tondel met daaromheen 3 lagen brandstof:
  1. Tondel: dit is het fijnste en meest brandbare materiaal. Watten uit de EHBO trommel zijn heel geschikt als tondel. Je kunt ook proppen en snippers papier en hooi gebruiken, of een paar aanmaakblokjes.
  2. Rondom het bedje van tondel bouw je de eerste laag (fijn aanmaakhout) van hele droge en dunne takjes en twijgjes. Je kunt met een mes inkepingen maken in de takjes, dan worden ze een soort “aanmaakstokjes”. Hou een kleine opening in de eerste laag van de piramide, waardoor je de tondel later kunt aansteken. Maak deze opening in de richting van de wind.
  3. De tweede laag (grof aanmaakhout) van de piramide zijn wat dikkere takken. Maak aan dezelfde kant (van de eerste laag) weer een opening.
  4. De derde laag (brandhout) bestaat uit dikkere houtblokken of stukken van de dikke takken of boomstammen. De derde laag wordt uiteindelijk het kampvuur waar het allemaal om draait.

Het aansteken van het kampvuur:

De meest eenvoudige manier om een vuur aan te maken is door het bed van tondel op verschillende plaatsten aan te steken met een lucifer. Als je aanmaakblokjes gebruikt, dan hoef je er maar eentje aan te steken (de rest ontbrandt vanzelf). Het tondel zorgt er nu voor dat de eerste laag van de piramide vlam vat. Je kunt voorzichtig blazen om dit te versnellen. Nadat de tweede laag goed brandt, wordt de derde laag vanzelf gloeiend heet en heb je officieel een kampvuur. Vaak stort de piramide na een tijd een beetje in, omdat de eerste twee lagen zijn opgebrand.

Het onderhouden van het kampvuur:

Zorg er voor dat het kampvuur goed blijft branden, door er vanaf de zijkant van het vuur af en toe dikke stukken droog hout op te leggen. Let op dat je niet in een keer te veel hout op het vuur legt, want als het vuur te groot wordt dan krijg je een oncontroleerbare brand.

Gezelligheid bij het kampvuur:

Vaak vinden mensen het supergezellig om bij het kampvuur te kunnen zitten. Zet op voldoende afstand stoeltjes neer aan de kant van het vuur waar de wind vandaan komt. Ook kun je boomstammen neerleggen om op te zitten. Het roosteren van marshmallows of brooddeeg is een leuke activiteit bij het kampvuur. Hiervoor kun je lange dunne stokken gebruiken, die iedereen vanaf veilige afstand boven het vuur kan houden. Zorg ervoor dat deze lekkernijen niet verbranden,  door de stokken regelmatig rond te draaien. Naast het roosteren van marshmallows kan je een kampvuur ook gebruiken om helemaal los te gaan op het gebied van koken! Er bestaan genoeg boeken en instructiefilmpjes op youtube hoe je de meest fantastische maaltijden kan maken middels een kampvuur.

Het doven van het kampvuur:

Vaak blijven mensen tot diep in de nacht gezellig met een drankje en met (gitaar)muziek rond het kampvuur zitten,. Wanneer iedereen wil gaan slapen (of jij de laatste bent die gaat slapen), dan moet je niet vergeten om het vuur goed te doven. Er is namelijk brandgevaar wanneer de wind tijdens je slaap harder gaat waaien of van richting verandert. Maak voor het doven van het vuur gebruik van de emmers water of van veel zand.  Tijdens het blussen kun je met een lange stok het brandhout voorzichtig wat uit elkaar duwen, zodat het gemakkelijker is om stukje voor stukje te doven.

Let op: wees voorzichtig met de hoeveelheid water die je ineens over het vuur gooit. Dit kan een hele hete stoomwolk veroorzaken, die brandwonden oplevert. Giet het water dus beetje voor beetje over het vuur, totdat er geen rook of stoom meer te zien is.

Schrijf je direct in voor onze nieuwsbrief!